ICT bij Klinische paden

Klinische paden zijn ontwikkelingen die zijn ontstaan uit de planningsmethoden die in de jaren 50 voor de industrie zijn opgezet. Volgens die theorieen (Deming & Shewart) werden trajecten ontwikkeld die het kritieke pad voorstellen waarlangs een product tijdens zijn tot standkoming moet lopen. Dit werd ook wel de best practices genoemd. De basis daarvan beschrijft Deming als: Plan-Do-Check-Act, ook wel de PDCA-cyclus genoemd. Met het vastleggen van het pad en alle handelingen die daarmee samenhangen wordt een protocol ontwikkeld hoe een product moet worden gemaakt.

Een klinische pad is een weergave van een standaard aanpak van een bepaald medisch probleem. Een klinisch pad rond een medisch probleem beschrijft een verzameling van methoden en hulpmiddelen om leden van een multidiciplinair en interprofessioneel team op elkaar af te stemmen en taakafspraken te maken voor een specifieke patientenpopulatie. Daarnaast worden de te verwachten kwalitatieve en kwanitatieve resultaten vastgesteld. Dit laatste kunnen o.a. de ligduur, de mate van pijn na de operatie en mogelijke complicaties zijn. Klinische paden kunnen een krachtig middel zijn in het verbeteren van de kwaliteit van de zorg.

De oorspong van de klinische paden ligt in de Verenigde Staten. Artsen in de VS hebben meer te maken met gerechtelijke gevolgen van hun handelingen. Tijdens deze rechtzaken moeten zij zich kunnen verantwoorden door aan te tonen dat tijdens de behandeling van de patient de beste behandlingsmethode is toegepast. Het klinische pad is daar een juridisch middel om dat aan te tonen.

Het opzetten van een klinische pad kan de volgende voordelen bieden (Whitepaper Klinische paden door LogicaCMG):
a)Heldere communicatie met de patiënt, waardoor verwachtingen over de behandeling, de voorbereiding daarop en de effecten achteraf, duidelijk en systematisch kunnen worden gegeven;
b)Inzicht op individueel en groepsniveau in de uit te voeren activiteiten, tijdsbeslag, materiaal- en middelengebruik en de te bereiken resultaten;
c)Transparante medische en verpleegkundige expertise: door klinische paden te documenteren, kunnen anderen gebruik maken van nieuwe aanpakken, technieken en processen;
d)Goede communicatie en verwachtingen tussen afdelingen en consulenten;
e)Eenduidigheid van methode voor het verbeteren van medische en verpleegkundige processen.


In klinische paden is planning van de complexe processen en projecten een belangrijk onderdeel. Dit is tevens het zwakke aan het systeem. In de gezondheidzorg is een gebrek aan het geloof dat een planning een zinvolle bijdrage kan leveren. Redenen die hiervoor worden gegeven zijn: de onzekerheid, het onvoorspelbare, het individualisme en therapeutische vrijheid. Hierdoor zijn planningmethode wel in klinische paden opgenomen maar is er meer nadruk gelegd op interdiciplinaire samenwerking, evidence-based medicine, klinische indicatoren en variantie-analyse.

ICT kan een verlichtende faktor zijn bij de introductie van klinische paden. In een organisatie waarbinnen meerdere afdelingen betrokken zijn verloopt het klinische proces en de ziekenhuis-processen d.m.v. verschillende verzoeken (opdrachten) en voorschriften. Dit heeft vele administratieve handelingen en afstemming tussen de afdelingen tot gevolg.
Een electronisch systeem die dit kan ondersteunen kan tot verlichting van de werkzaamheden leiden. Indien een EPD workflow ondersteund kunnen de (afgebakende) stappen als een ketting aan elkaar worden gekoppeld met daarin de belangrijkste acties voor die betreffende stap.
Een ander aandachtspunt is de de planning van de benodigde middelen. Bij het starten van een klinisch pad ligt van te voren vast welke middelen in welke hoeveelheden op welk tijdstip beschikbaar moeten zijn. Om efficient met deze middelen om te kunnen gaan is planning noodzakelijk. Indien deze middelen niet op elkaar zijn afgestemd (verkeerde artikelen op de verkeerde plaats en op het verkeerder tijdstik) werkt een klinisch pad contra productief.

Een ander groot voordeel van het uitwerken van een klinisch pad is dat daarmee een goed uitgangspunt voor de onderbouwing van de kosten van een behandeling worden gekregen. Dezelfde gegevens zijn namelijk het uitgangspunt voor het verkrijgen van een gevalideerde Diagnose Behandel Combinatie (DBC). De mogelijkheid is zelf aanwezig dat op basis van een klinisch pad een DBC kan worden samengesteld. Nu wordt in de meeste gevallen bij het stellen van de diagnose de DBC al vastgesteld en worden vervolgens de verschillende handelingen die daaronder vallen aangevraagd. Tijdens het behandelen blijkt dat er afwijkingen/complicaties kunnen ontstaan die bij het vaststellen van de DBC niet waren voorzien. Dit betekent een aanpassing van de DBC. Bij het gebruik van een klinisch pad worden verschilende handelingen/acties uitgevoerd en bij het afsluiten van het klinische pad worden de handelingen opgeteld en leiden deze tot de best passende DBC of DBC's. Ook hier kan de ICT bij ondersteunen. Indien het klinisch pad zonder afwijkingen is doorlopen kan de voor het betreffende klinische pad afgesproken DBC worden overgenomen. Indien er wel afwijkingen hebben plaatsgevonden kan het EPD de bestpassende DBC/DBC's voor te stellen die dan vervolgens in een validatie proces al dan niet worden overgenomen.

Voor meer info over de theorie van klinische paden ga naar http://www.nkp.be.

Terug