Praktische EPD ontwikkelingen

Iedereen een EPD

2007-05-09T20:31:00+01:00

Op de site www.iedereeneenepd.nl die pas is gelanceerd, kan men veelgestelde vragen en antwoorden over het elektronisch patientendossier vinden. Vragen zoals: "Wat is een EPD", "Welke functie zitten in een EPD", "Hoe heeft het EPD zich in de loop van de tijd ontwikkeld" worden daar zo goed mogelijk beantwoord. Iedereen die baat heeft bij een EPD of bij de invoering is betrokken, vindt hier antwoord op zijn vragen: patienten, artsen en verpleegkundigen, directies van ziekenhuizen en andere zorginstellingen en ICT-managers. De vragen zijn daarom onderverdeeld in een aantal rubrieken, zodat men snel de weg vindt.De belangrijkste informatiebronnen die zijn gebruikt voor het samenstellen van deze FAQ-rubriek, zijn NICTIZ (www.nictiz.nl) en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (www.minvws.nl).
Indien het antwoord wordt gegeven door een firma of andere commerciele instelling dan is dat eenvoudig herkennen door het logo van de firma/instelling dat naast het antwoord is afgebeeld.
Ook kunnen vakprofessionals die collega's willen helpen door waardevolle informatie/best practices te delen met elkaar. Men kan een bijdrage eenvoudig versturen via de site of via een email naar: egz-evenementen@reedbusiness.nl. Alle vragen en antwoorden die binnenkomen worden eerst bekeken op relevantie/betrouwbaarheid en worden redactioneel taaltechnisch getoetst. Hierdoor wordt voorkomen dat er spam/onzin/onbetrouwbare informatie op de site terechtkomt die afbreuk doet aan de goede naam van een ieder die eraan meewerkt.

Bron: www.iedereeneenepd.nl

Implementatie van Zorgdomein

2007-05-08T22:52:00+01:00

De huidige samenwerkingsrelatie tussen huisartsen en specialisten kent tal van gebreken. In de literatuur wordt onder meer een gebrekkige kwaliteit van verwijzingen door huisartsen genoemd, evenals een gebrek aan de tijdigheid en bruikbaarheid van retourberichten van medisch specialisten. Informatie over de gezondheidstoestand van de patient en de eventueel ingezette behandeling is slecht verspreid over de verschillende plekken waar de patient onder behandeling is en dit komt de kwaliteit van de geleverde zorg niet ten goede. In Zuidoost Brabant is in 2004 een project gestart waarbij een verbetering van de communicatie tussen huisartsen en medisch specialisten wordt nagestreefd door de introductie van een op internettechnologie gebaseerde verwijsapplicatie.Met het project ZorgDomein zoals dat momenteel gestalte krijgt in de regio Zuidoost Brabant, wordt geprobeerd om aan deze problemen tegemoet te komen. ZorgDomein is ontwikkeld door Plexus Medical Group (PMG) als een ICT-applicatie om de communicatie tussen huisartsen en specialisten te optimaliseren. Het doet dit door het transmurale zorgtraject niet te organiseren rond zorgverleners, maar rond patientengroepen. Waar mogelijk worden voor deze zorgprogramma's combinaties gemaakt van consulten met specialisten en ziekenhuisdiagnostiek. Dat betekent dat de logistieke processen in het ziekenhuis kunnen worden aangepast aan deze vooraf gedefinieerde patientenstromen. Geintegreerde planning wordt mogelijk. Met name voor de combinatie-afspraken zijn in de betrokken ziekenhuizen poliklinische zorgprogramm's ontwikkeld die het mogelijk maken dat patienten bijvoorbeeld diagnostiek en consult op een hetzelfde dagdeel kunnen hebben, hetgeen een aanzienlijke vermindering van de interne wachttijden met zich mee kan brengen.

Voor alle verwijzingen worden protocollen ontwikkeld in werkgroepen van specialisten en huisartsen waarin criteria worden vastgelegd voor de verwijzing en voor de taakverdeling tussen huisarts en specialist. Die taakverdeling betreft dan bijvoorbeeld het verrichten van aanvullende diagnostiek in de 1e lijn of het aldaar verrichten van het vervolg van de behandeling. Daarnaast kunnen afspraken tussen specialisten en huisartsen worden gemaakt over een betere informatievoorziening, bijvoorbeeld op welke momenten welke informatie wordt opgenomen in de retourbrieven. Gebruik wordt gemaakt van gestandaardiseerde verwijsbrieven, gebaseerd op een nationaal vastgestelde richtlijn (NHG, COSIM, and CSIZ 2000), maar aangepast aan locale routines. ZorgDomein is gekoppeld aan de meest gebruikte Huisarts Informatie Systemen (HIS) en trekt informatie uit dat systeem om brieven te genereren. Koppeling met de Ziekenhuis Informatie Systemen (ZIS) is nog niet gerealiseerd, maar met behulp van aanvullende software kunnen standaard retourbrieven worden verstuurd van specialist naar huisarts.

Een huisarts die een patient wil verwijzen start ZorgDomein op (dat wil zeggen, logt vanuit het HIS in op de centrale ZorgDomein server), kiest voor een specialisme en kan dan het zorgaanbod zien van alle aangesloten ziekenhuizen in de regio. Dit betreft alle mogelijke verwijzingen, de criteria waaraan de verwijzing dient te voldoen en de huidige toegangstijden tot de polikliniek. Een verwijzing geschiedt in twee stappen. In de eerste stap wordt een kort bericht aan het betreffende ziekenhuis verzonden waarin het soort verwijzing, de naam van de huisarts en een uniek nummer is opgenomen. Dit Zorgdomeinnummer wordt ook aan de patient gegeven die naar het ziekenhuis kan bellen om een afspraak te maken. Behalve het nummer krijgt de patient ook direct patienteninformatie mee, zowel medisch inhoudelijke informatie als informatie over het traject dat hem of haar in het ziekenhuis te wachten staat. In een tweede stap maakt de huisarts de eigenlijke verwijsbrief, waarin de medische informatie van de patient alsmede de reden om te verwijzen wordt gespecificeerd. Deze verwijsbrief kan zowel tijdens het consult als daarna worden gemaakt. Aan de kant van het ziekenhuis betekent dit dat informatie over zowel de patient als over het soort verwijzing al vroegtijdig bekend is.

De ervaringen met het werken van ZorgDomein zijn tot nu toe overwegend positief. De huisartsen waar het programma is geimplementeerd en die een training hebben gehad in het werken met ZorgDomein doen (vrijwel) al hun verwijzingen inderdaad middels het programma en ook medisch specialisten maken inmiddels veel gebruik van de mogelijkheid om retourbrieven elektronisch te verzenden. Dat wil uiteraard niet zeggen dat alles vlekkeloos verloopt: tal van problemen doen zich nog voor waarvan naar verhoopt velen als opstartproblemen kunnen worden gezien.

Bij het intoduceren van Zorgdomein binnen een organisatie zoals een poli is het van belang om vanaf het begin aan een integrale implementatie te werken. Het risisco is namelijk dat de medewerkers van een poli het als een apart traject gaan zien: Zorgdomein en alle andere afspraken die op een poli worden gemaakt. Omdat men dit in het hoofd als een apart- i.p.v. een integraal traject gaat zien zal dit op den duur conflict situaties gaan geven. Het is een afspraak als ieder ander maar er is duidelijkheid over de verwijsreden en er zijn afspraken gemaakt binnen welke termijn de afspraak moet plaats vinden. De organisatie rond de afspraken maakt het of de afspraken die binnen Zorgdomein zijn gemaakt ook passen naast de andere afspraken die op de poli woren gemaakt.

De retourbrieven aan de huisarts is een ander punt van aandacht. Wie kent de stapels met gedicteerde brieven die liggen te wachten op controle van de dicteerder. In Zorgdomein is het juist van belang om elkaar zo spoedig mogelijk te informeren via ICT. Een antwoord van de specialist kan in zulke gevallen niet lang op zich blijven wachten. Echter op verschillende poli's zal deze brief net als de andere worden gemaakt en tussen de andere brieven in de stapel terecht komen. Een verandering van de organisatie moet hier plaatsvinden om de brieven sneller bij de huisarts te krijgen.
Daarnaast is van belang wat er gedicteerd wordt. Een beschouwend specialisme zal een veel langer verhaal aan de huisarts willen melden dan een snijdend specialisme. Een huisarts is de meeste gevallen als eerste geintresseerd in de samenvatting en pas daarna in de onderbouwing. De opbouw van het antwoord is dus van essentieel belang. Als deze pas an het einde staat zal de huisarts eerste de gehele brieven moeten doorscrollen om bij de samenvatting te komen. Dit wordt door veel huisartsen als inefficient gevonden.

Webside Zorg ICT en innovatie actief

2007-04-19T22:21:00+01:00

Op 12 april is de website www.zorgicteninnovatie.nl live gegaan. De website biedt een compleet en actueel overzicht van de activiteiten van de stuurgroep en het platform ICT & Innovatie, waarin vertegenwoordigers van koepelorganisaties in de zorg en het ministerie van VWS zitting hebben. Zij hebben de taak zorgvuldige afwegingen te maken over de vraag welke onderwerpen op het gebied van ICT in de zorg de zorgsector en de overheid de komende jaren gaan oppakken.De deelnemers van het platform ICT & Innovatie komen enkele keren per jaar bijeen om afstemming te bereiken over nieuw in te zetten ICT- en innovatietrajecten. NICTIZ verzorgt hiervoor de agendavoorbereiding en heeft een adviserende rol. De stuurgroep ICT & Innovatie bepaalt vervolgens de agenda en welke acties daarvoor moeten worden ondernomen. Martin van Rijn, directeur-generaal Gezondheidszorg van het ministerie van VWS is voorzitter van de stuurgroep.

Op de website vindt u naast informatie over de activiteiten van het platform en de stuurgroep, ook een overzicht van alle projecten en projectvoorstellen, de kerncriteria voor het indienen van projectvoorstellen, de structuur voor een projectvoorstel, presentaties en data van de platformbijeenkomsten en een overzicht van de leden van het platform en de stuurgroep.

De huisarts wilt (nog) geen e-consult

2006-12-29T20:39:00+01:00

De Universiteit Twente, faculteit gedragswetenschappen (UT) heeft in samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor E-Health (NVEH) een enquete afgenomen onder 2000 huisartsen in Nederland (respons: 33%) met de vraag: “Wat zijn de ervaringen van Nederlandse huisartsen met het elektronisch consult (e-consult) en hoe zien huisartsen het gebruik van e-consult in de toekomst?”Uit het onderzoek blijkt dat 9,3 procent van de 654 ondervraagde huisartsen het e-consult gebruikt, uit eerder onderzoek van de UT blijkt dat 75 procent van de patienten hier wel behoefte aan heeft. Slechts 4 procent meent dat door het e-consult de werklast afneemt.
Het overgrote deel vindt dat het e-consult een ongeschikte bijdrage levert aan de kwaliteit van gezondheidszorg. De honorering van 4,50 euro wordt door de huisartsen onvoldoende gevonden. De huisartsen zien e-consult voorlopig als vervanging van het telefonisch consult. Beveiliging, juridische complicaties en verkeerde beoordeling als gevolg van het ontbreken van een face-to-face contact zijn slechts door enkele huisartsen als nadelen genoemd. Zevenenzestig procent meent dat zij in de nabije toekomst wel gebruik zullen gaan maken van het e-consult, mits de honorering voldoende is, conform een standaardtarief. Het belangrijkste motief van de huisarts voor het gebruik van e-consult is de vraag van de patiënten hierom.
De algemene conclusie is dat het geringe gebruik van het e-consult voornamelijk een gevolg is van de onbekendheid hiermee, onvoldoende honorering en angst dat de werklast zal toenemen. Het onderzoek duidt er op dat voorlichting over het gebruik en betekenis van het e-consult in de huisartsenpraktijk van belang is.

Het rapport kunt u downloaden via: http://www.gw.utwente.nl/tpc/oz/econsult.pdf

Bron: Nederlandse Vereniging voor E-Health

Elektronisch patientendossier in impasse

2006-12-18T19:31:00+01:00

De invoering van het elektronisch patientendossier (EPD) loopt niet volgens planning, het optimisme van minister Hoogervorst ten spijt. De meeste leveranciers van huisartsinformatiesystemen (HIS-sen) nemen nog niet deel aan de zogeheten proof of concept, zeg maar de proeftuin van het EPD.
Als voornaamste reden geven de softwareleveranciers aan dat zij onvoldoende tijd hebben om de gestelde eisen in hun systemen te programmeren. Wel heeft een aantal leveranciers inmiddels de eerste testfase afgerond.Beveiligingseisen
Er speelt echter meer. De meeste leveranciers hebben fors geinvesteerd in onderzoeksinformatiesysteem OZIS, een eenvoudige communicatiestandaard. Deze investering is nog niet terugverdiend. Bijna alle apotheken en in sommige regio’s ook de huisartsen communiceren met elkaar via OZIS. OZIS geeft de gebruiker inzicht in relevante gegevens van de patient. Dat is waar de gebruiker behoefte aan heeft. Het grootste nadeel van OZIS is dat het niet voldoet aan de strenge beveiligingseisen die aan de informatiesystemen worden gesteld. Daarmee is overigens niet gezegd dat OZIS onveilig is.

Verwaterd systeem
Leveranciers staan niet te popelen om versneld te investeren in nieuwe ontwikkelingen rond het EPD. Dat heeft onder andere te maken met enkele weeffouten in het vergoedingensysteem. Tot ongeveer tien jaar geleden kreeg de huisarts uitsluitend een automatiseringsvergoeding (van omgerekend zo’n € 3,70 per ingeschreven patient) als hij een systeem gebruikte dat voldeed aan de zogeheten WCIA-eisen. De WCIA was een werkgroep van NHG en LHV die elke vijf jaar een referentiemodel uitbracht. Dat is een pakket met functionele eisen waaraan een HIS moet voldoen. De gebruikersvereniging zorgde ervoor dat de leverancier voldeed aan de WCIA-eisen. De huisarts moest aan de preferente zorgverzekeraar een nota overleggen van de HIS-leverancier om aan te tonen dat hij een WCIA-goedgekeurd systeem gebruikte. In toenemende mate verwaterde dit systeem, onder meer omdat er geen sancties stonden op het niet naleven ervan. Uiteindelijk heeft dat ertoe geleid dat het toetsen van de HIS-sen aan het WCIA-keurmerk is verdwenen. Daarmee verloren de huisartsen een belangrijk instrument om eisen te stellen aan de leverancier.

Inmiddels is er wel een HIS-Referentiemodel 2005 verschenen, maar HIS-sen hoeven niet te voldoen aan de normen van dit model.2 Met het nieuwe financieringssysteem voor de huisarts is de aparte automatiseringsvergoeding verdwenen. Het is niet langer duidelijk hoeveel geld de huisarts beschikbaar heeft voor automatisering. Daarom zijn huisartsen niet bereid veel te investeren in automatisering. Immers, elke euro automatiseringskosten gaat van het inkomen af omdat er geen duidelijke knip zit tussen praktijkkosten en inkomsten. Zo lang er overigens sprake is van opgelegde maximumtarieven, is deze knip wel noodzakelijk. Als de maximumtarieven verdwijnen, kan de huisarts in zekere mate zelf bepalen welke kosten hij maakt en hoe hij deze in de tarieven verwerkt.

Sinds de implementatie van het elektronisch patiëntendossier in koplopertrajecten, heeft de overheid door het formuleren van eisen de markt (lees: leveranciers) een bepaald model opgelegd. Er is voor de leveranciers echter weinig noodzaak dat ook te volgen. De wetgeving daarvoor ontbreekt nog en gebruikers en leveranciers stellen hun prioriteiten nog op onderhoudspunten die al langer op het programma staan. Wegens alle rompslomp die dit met zich meebrengt gaan gebruikers ook weer niet zover om een andere leverancier te kiezen. Schertsend wordt wel gezegd dat huisartsen eerder van partner dan van HIS wisselen.

Urgentie
Om uit deze impasse te geraken, moeten drie zaken worden aangepast. Ten eerste moet er sprake zijn van een co-productie. Overheid, gebruikers en leveranciers dienen gezamenlijk te bepalen wat er moet gebeuren om de landelijke infrastructuur op orde te krijgen, hoe dat moet worden gerealiseerd en wie de kosten daarvan gaat dragen. Ten tweede moeten huisartsen en andere zorgaanbieders met een soortgelijke tariefstructuur een geoormerkte automatiseringsvergoeding krijgen als ze kunnen aantonen dat zij beschikken over een informatiesysteem dat aan alle eisen voldoet. Dat zorgt voor de ook door de minister gewenste client empowerment. Ten slotte moet de wet op het EPD zo snel mogelijk door beide Kamers worden geloodst.

In ieder geval moet er snel duidelijkheid komen over de strekking en invoeringsdatum van de wet, zodat alle partijen weer een gevoel van urgentie krijgen. Een ding moeten we scherp op het netvlies houden: de reden om het EPD in te voeren is niet het EPD zelf, maar de te verwachten verbetering van de kwaliteit van de zorg. Alle inspanningen moeten daarop zijn gericht.

Er is ook een publicatie beschikbaar waaruit blijkt dat de meeste ziekenhuizen goed op de hoogte zijn van de ontwikkelingen rondom het landelijke EPD, maar gaan voorlopig nog niet beginnen met aansluiten. Driekwart van de ziekenhuizen zegt nog niet klaar te zijn voor het landelijke EPD.

Bron: ZorgPortaal

Verbetering in effectiviteit en kwaliteit door virtuele zorg

2006-09-07T20:17:00+01:00

Heemstede/Hoofddorp:Als eerste ziekenhuis in Nederland beschikte het Spaarne Ziekenhuis in 2003 over een ziekenhuisbreed elektronisch patientendossier (EPD) op alle poliklinieken. Alle poliklinische dossiers werden vanaf 2003 digitaal ingevoerd in het EPD. Het dossier bestaat uit een combinatie van het ingescande papieren dossier van voor 2003 (in MedicalViewer) en het huidige elektronisch ingevoerde dossier (in Norma-EPD van MI-Consultancy).Het EPD is een virtueel dossier waarin alle medische gegevens van patienten staan, zoals medicatie, diagnoses, behandelplannen en labgegevens. Ook kan de arts via het systeem protocollen opvragen en bevat het systeem diverse medische en ondersteunende programma's. De tijd van het papieren dossier is voorbij en het gebruik van EPD brengt een aantal voordelen met zich mee. "Het systeem is optimaal beveiligd en iedere nacht wordt er een back-up van de gegevens gemaakt. Daarnaast is er sprake van een gespiegeld systeem, zodat bij uitval, implementaties en tests geschakeld kan worden tussen de systemen. Dossiers kunnen dus niet meer kwijtraken", aldus Pauline Schombs van de afdeling ICT. Bovendien zorgt het EPD voor verbetering van de kwaliteit en effectiviteit van de zorg. Gegevens worden sneller opgezocht en er vormt zich een eenheid in de manier van werken. Artsen en verpleegkundigen zijn daarnaast minder tijd kwijt aan administratieve klussen en hebben dus meer tijd voor patientenzorg.

EPD op de klinieken
Sinds kort is men in het Spaarne Ziekenhuis begonnen met het testen van EPD in de klinieken, het Klinisch Medisch Dossier. Momenteel wordt op de afdeling Interne Geneeskunde het systeem getest en dit wordt als zeer positief ervaren. "De vraag rest ons nu alleen nog: kiezen we voor een mobiel werkstation of maken we gebruik van bijvoorbeeld een PC aan bed?", vertelt Pauline Schombs. "Er is veel vraag naar een draadloos netwerk, artsen willen mobiel zijn en overal informatie kunnen opvragen. We zijn nu dan ook druk bezig met het onderzoeken van de technische betrouwbaarheid van draadloos werken en de werkbaarheid van de twee opties. We nemen er de tijd voor om het netwerk optimaal te beschermen."

Bron: website Spaarne Ziekenhuis

Lessen uit de rest van de Wereld

2006-08-23T09:24:00+01:00

Op basis van ervaringen die zijn opgedaan uit diverse EMD/EPD implementaties die over de gehele wereld zijn uitgevoerd kan men gebruiken om zelf richting te gegeven aan de wijze waarop hier implementaties kunnen worden uitgevoerd. Uit deze ervaringen zijn een tiental lessen te halen:

Les #1.	Promoot de fundamentele wijzigingen binnen de gehele organisatie;
Les #2.	Mobiliseer de zowel de medische staf als de verpleegkundigen om een bijdrage te leveren en hun kennis in te brengen;
Les #3.	Betrek de verschillende leveranciers om een hun bijdrage te leveren;
Les #4.	Stel de standaarden vast voor de uitwisseling van gegevens. Maak dit een TOP Prioriteit;
Les #5.	Zorg dat bij elke oplossing vanuit de gebruikers meer dan voldoende steun wordt verkregen. Dit is bepalend voor de mate van succes;
Les #6.	Zorg dat privacy en beveiliging goed worden ingebed;
Les #7.	Communiceer! Zorg dat de EMD/EPD belanghebbende worden geinformeerd om te voorkomen dat wantrouwen en politiek de boventoon gaan voeren;
Les #8.	Zorg voor passende strategieen. Wat in de ene situatie werkte is geen garantie voor de andere. Naast (landelijke) regelgevingen is er een grote verschijndenheid aan de wijze waarop informatietechnologie kan worden ingezet;
Les #9.	Geld is zeker belangrijk. Zorg voor de minimale infrastructuur bij de gebruikers. Denk hierbij aan computers en internet;
Les #10.	Mensen zijn belangrijk. Probeer het gedrag van mensen te begrijpen. Achterhaal waar zij in geloven. Kijk hierbij zowel naar het individu maar ook als deze onderdeel uitmaakt van een groep.

Kwart van Nederlandse bevolking wil EPD gesloten houden

2006-08-22T22:51:00+01:00

Uit een onderzoek uitgevoerd door het Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg, Nivel, is naar voren gekomen dat 27.5 % van de Nederlanders hun electronisch patienten dossier (EPD) gesloten wilt houden. Zij willen de toegang tot het EPD voor zorgverleners definitief ontzeggen. Verder wilt eenderde van de bevolking (31%) dat bepaalde informatie wordt afegschermd. Dit geldt vooral voor gegevens uit de prive-sfeer. Door de invoering van een (landelijk) EPD kan een zorgverlener het medisch dossier van nieuwe patienten, met wie zij een behandelrelatie hebben, inzien.In het maar vier pagina's (!) tellend onderzoeksrapport worden de meningen van 1394 respondenten beschreven. Dit is 89% van alle in oktober 2005 aangeschreven personen.
Door de invoering van het EPD kan de privacy van mensen aantasten. Doordat heel veel informatie wordt opgeslagen kunnen ook voor de behandeling minder/niet relevante medische gegevens worden ingezien. In het onderzoek komt naar voren dat niet iedereen daar blij mee is. Zij zien liever dat die informatie verborgen blijft. Vooral het afschermen van de bijzonderheden in de prive-sfeer wordt door de groep aangemerkt gevolgd door de psychische klachten.

Men geeft aan dat medisch gegevens vooral voor de tandarts (15.5%), assistente op de huisartsenpost (15,4%), verpleegkundige in de thuiszorg (15,0%), fysiotherapeut (14,5%) en assistente medisch specialiste (13,8%) gesloten moet blijven. In de (eigen) huisarts (1,1%) heeft men het meeste vertrouwen.

18,5% Geeft aan in het EPD inzage te hebben gevraagd. Een meerderheid (51,7%) verwacht het wel te gaan doen.

Op de vraag of men nu trouwen hebben in een veilige electronische uitwisseling van medisch gegevens wordt hier een waarderingscijfer 6,2 gegeven. Er is meer vertrouwen in de toekomst. Men geeft daarvoor een 6,6.

Obstakels naar een EPD

2006-08-22T21:45:00+01:00

Inmiddels heeft men in de ontwikkeling van een EPD veel tijd en inspanning gestoken. Tel daarbij op dat men er in de nabije toekomst nog meer investeringingen gaat doen. Als je bekijkt wat er tot nu toe is gerealiseerd dan zal men zeker de vraag stellen waarom het (nog) niet is gelukt? Er blijken obstakels te zijn waardoor de implementatie niet dat brengt wat men er eigenlijk van had verwacht. Deze mogelijke obstakels worden hieronder beschreven:Vastleggen van de informatie:
Het naar de computer krijgen van de behandelaar zodat deze zijn/haar gegevens direct in de computer zet wordt als grootste obstakel gezien. Dit geeft namelijk voor de werkzaamheden grote wijzigingen: met de hand geschreven tekst moet nu worden ingetypt. De vrije tekst mogelijkheid worden omgevormd tot gestructureerde invoer. De invoer van gegevens kost meer tijd en tijd is juist niet voldoende beschikbaar.
Er zal aan vereenvoudiging van de invoer van gegevens moeten worden gewerkt wil dit obstakel kunnen worden weggenomen;

Geen voordelen zien:
Hoe kun je de voordelen inzichtelijk en zelfs meetbaar maken om aan te kunnen tonen dat het voordelen biedt? Hoe kun je aantonen dat wat je investeert, je er ook weer uitkrijgt? Worden door de implementatie er ook minder medische fouten gemaakt? Wordt de patiënt er beter door behandeld en is deze tevereden? Zijn de behandelaars/medewerkers daardoor tevreden? Wordt er een over het algemeen efficiënter door gewerkt?
Op al deze vragen kun je vooraf een beeld bij vormen maar je kunt je pas achteraf zien waar het voordelen heeft gegeven. Vanwege deze onzekerheid is het voor velen een obstakel. Door je te laten informeren door collega ziekenhuizen en door hen te laten tonen welke voordelen aan een EPD zitten wordt het eenvoudiger een keuze te nemen;

Technieken die niet met elkaar kunnen samenwerken:
Binnen een EPD is het belangrijk dat de ziekenhuis systemen met elkaar kunnen samenwerken. Het moet zo zijn dat de gegevens van de patiënt in het ene systeem vastgelegd en door iedereen met de juiste autorisatie moeten in andere systemen kunnen worden (her)gebruikt. Echter er zijn meerdere technische systemen die elk binnen een gebruikersgroep hun voorkeur hebben maar soms moeilijk met elkaar uitwisselbaar zijn. Denk hierbij aan oplossingen met OSI, HL7 en tegenwoordig XML;

Gegevens die niet kunnen worden uitgewisseld:
Doordat niet dezelfde coderingen, gegevensstructurering, terminologie, context etc. wordt gebruikt is het in veel gevallen niet mogelijk de gegevens van het ene systeem in het andere systeem het gebruiken. Hierdoor zal het dubbel invoeren noodzakelijk blijven.

Niet gemotiveerde leverancier:
De leverancier moet bereid zijn het product open te stellen en flexibel te maken zodat deze aan de wensen van de klant kan worden aangepast. Verschillende leveranciers zien daarin het gevaar de controle over het product en klant te gaan verliezen terwijl zij dit juist moeten aanmoedigen. Hierdoor kunnen ze het voordeel halen t.o.v. andere aanbieders van een soortgelijk produkt.

Opzet van een elektronische decursus

2006-08-20T22:37:00+01:00

Op het moment dat de patient wordt opgenomen, tijdens zijn/haar verblijf of bij overplaatsing/ontslag worden gegevens van de patient vastgelegd. Deze registratie wordt 'decursus' of notities genoemd. Binnen een EMD kunnen deze op een gestructureerde wijze worden geregistreerd.In de decursus wordt de voortgang en behandeling van de patient beschreven. De decursus in een EMD bestaat globaal uit drie stukken: de Intake, Dagnotities en Samenvatting.
De Intake wordt gebruikt om algemene status en specifieke status van de patient vast te leggen op het moment dat deze door het specialisme wordt opgenomen. Het algemene gedeelte bestaat o.a. uit de reden van opname, voorgeschiedenis en thuismedicatie. Op basis van het lichamelijk onderzoek en een eerste diagnose kan een specifieke intake worden gehouden. De intake eindigd met een samenvatting of resume van de opname.

De volgende stap in de decursus zijn de dagnotities. Iedere keer dat een patient door een arts is bezocht worden zijn/haar bevindingen hierin vastgelegd. Dit kunnen naast algemene opmerkingen over het welzijn van de patiënt zijn als zeer specieke gegevens als bloeddruk, saturatie, temperatuur of opmerkingen van verpleegkundigen. Deze dagnotitie wordt afgesloten met een conclusie en samenvatting. Dit laatste kan als een cumulatief verslag worden gezien. Iedere keer kan deze conclusie/samenvatting worden uitgebreid of aangepast om de juiste overzicht te blijven houden.

De laatste stap in de decursus is de Samenvatting. In deze samenvatting komt naast de resume van intake ook de laatste conclusie/samenvatting van de dagnotitie terug. Verder wordt de samenvatting aangevuld met gegevens over het ontslag naar huis ofoverdracht naar andere afdeling/zorginstelling.

De gegevens die voor een decursus in een ZIS dienen op een gestructureerde wijze te worden geregistreerd. Er zijn geen leveranciers bekend die dit standaard in hun applicate hebben zitten. Daar is dit voor ieder ziekenhuis of zelfs specialisme te specifiek. Wat een goede opzet voor Chirurgie is wilt nog niet zeggen dat deze toepasbaar zijn voor Cardiologie. In een eerder artikel is gesproken of een module waarmee op eenvoudige wijze eigen dossiers kunnen worden gemaakt. Het is belangrijk om naast de standaard modulen ook de mogelijkheid te bieden zelfstandig een inrichting van een dossier te maken. Deze inrichting moet voorzien in de behoeften van de gebruikers om gebruikmakend van de basis hun eigen informatiesysteem op te zetten.

Veel leveranciers bieden een mogelijkheid om zelf op een enigsinds gestructureerde wijze de gegevens te bundelen. Voor de decursus kunnen een drietal lijsten (Intake, Dagnotitie en Samenvatting) worden gemaakt die elk hun algemene vragen en specifieke vragen bevatten. Bij elke opname kunnen deze lijsten worden gebruikt. Aan het einde van de opname kan hiervan een rapport worden gemaakt en aan de huisarts, ontvangende specialist/afdeling worden toegezonden. Naast dat deze de vragen op een gestructureerde wijze zijn opgebouwd, kunnen deze lijsten als checklist (heb ik alles gevraagd) worden gebruikt en later als bewijsvoering hoe de behandeling heeft gelopen.

Autorisatie structuren

2006-08-20T09:46:00+01:00

Hoe kan binnen een ziekenhuis informatiesysteem (ZIS) de toegang tot de informatie zodanig worden geregeld dat alleen personen met een behandelrelatie/contact met de patient deze mogen inzien, toevoegen, wijzigen of zelfs verwijderen? De autorisatiesstructuur binnen het ZIS moeten dusdanig zijn dat dit eenvoudige van opgezet is als ook overzichtelijk beheer eromheen. Indien ZIS autorisaties in een groepenstructuur zijn onder te brengen is dit realiseerbaar.In een autorisatiegroep wordt aangegeven welke rechten en functionaliteiten aan een groep gebruikers worden gegeven. Als voorbeeld wordt hier een poli-medewerker van het specialisme Algemene Chirurgie (ACH) gebruikt. Deze medewerker maakt over het algemeen gebruik van het plannen en afwerken van een agenda met patientafspraken. De medewerkers zal toegang krijgen tot het agendasysteem om afspraken te mogen boeken. Het is noodzakelijk om hier de behandelrelatie/contact tot uitdrukking te laten komen. Dit betekent dat de medewerker alleen toegang krijgt tot die agenda(s) waarin de patienten worden geboekt die voor het betreffende specialisme gelden. De rechten die de medewerker binnen de agenda krijgt zal minimaal het plannen en het verplaatsen van een afspraak zijn. Het verwijderen van een afspraak kan mogelijk niet tot haar profiel worden gerekend maar juist aan de leidinggevende binnen de poli.

Een groot voordeel is als een ZIS de mogelijkheid biedt om rechten over te erven. D.w.z.: De rechten binnen een IZIS worden in verschillende groepen (autorisatiegroepen) ondergebracht). Wanneer een nieuwe groep 'lid' wordt gemaakt van een reeds bestaande groep, worden automatisch de rechten van de oudere groep door de nieuwe groep overgenomen (overge-erft). Door deze mogelijkheden kan de implementatie van de autorisatie volgens het drie lagen model worden toegepast:

1) De benodigde functionaliteiten;
2) De werkcontext waarbinnen toegepast;
3) De gebruikers.

In de eerste laag wordt een groep gemaakt waarin alle benodigde functionaliteiten zijn ondergebracht. Zoals in het bovenstaande voorbeeld het plannen en verplaatsen van een afspraak. Deze laag is dusdanig van opzet dat deze functionaliteiten bevat die door alle polimedewerkers kan worden gebruikt. Dus niet alleen voor ACH maar ook voor Inwendige geneeskunde (INT), Orthopedie (ORT), Cardiologie (CAR) etc..

Laag twee is bedoeld om de context te regelen waarbinnen de in de eerste laag gedefinieerde functionaliteiten worden gebruiken. Laag twee maakt dus gebruik van laag een (overerven) en maakt gebruik van plannen en verplaatsen. Echter voor ACH mag alleen gebruik worden gemaakt van die agenda's die voor ACH van toepassing zijn. Dus de werkcontext waarbinnen de eerder opgegeven functionaliteiten mag worden gebruik dient op ACH te worden afgestemd. Naast dat er een groep wordt gemaakt voor ACH zal ook een aparte groep voor INT, ORT en CAR worden gemaakt.

De derde laag zijn de gebruikers die toegang krijgen tot de functionaliteiten binnen de werkcontext door hun lid te maken van de in de tweede laag gedefinieerde groep.

Deze opzet is flexibel doordat eenvoudig nieuwe groepen op werkcontext laag kunnen worden gemaakt en dat een groep gebruikers dezelfde functionaliteit binnen de juiste werkcontext krijgen. Verder dienen de gebruikers alleen aan een groep te worden toegevoegd waarna ze meteen de juiste werkontext bezitten. Aan de andere kant kan deze opzet ook bewerkelijk worden indien in de eerste laag een functionaliteit wordt toegevoegd. Dit betekent dat in alle groepen in laag twee voor de nieuwe functionaliteit de werkcontext moet worden ingesteld. Maar de ervaring leert dat eenmaal ingestelde functionaliteit bijna niet zal veranderen en dat de inspanning eenmalig is.

Is het EPD veilig?

2006-08-19T23:25:00+01:00

Karin Spaink auteur van Medische geheimen geeft aan dat het relatief eenvoudig is om in een electronisch medisch dossier in te breken. Hoewel ziekenhuizen proberen hun systemen zo goed mogelijk te beveiligen zal de patient zich gaan afvragen of zijn of haar gegevens inmiddels op straat liggen.Karin Spaink gaf aan dat het vrij eenvoudig was om van patienten de medische gegevens op te vragen door zo een ziekenhuis binnen te lopen en achter een pc te gaan zitten (zie artikel). Verschillende mensen hebben n.a.v. van artikel in Computable een reactie gegeven. Zelfs in de Tweede Kamer zijn hierover vragen aan minister Hoogervorst gesteld. Lex Borger van LogicaCMG geeft aan dat de beveiliging beter kan maar dat dit niet tot vertraging van het EPD moet leiden.

Gebruikersvereninging SAP

2006-08-19T22:45:00+01:00

SAP is een van de leveranciers van een ziekenhuis informatie systeem (ZIS). Ze hebben inmiddels verschillende installatie o.a. bij het IJselland ziekenhuis, Leyenburg Ziekenhuis, Waterland Ziekenhuis en Orbis medisch zorgcentrum. Nu hebben 7 van deze ziekenhuizen de handen in elkaar geslagen en een Vereniging van Sap gebruikende ziekenhuizen (VsapGZ) opgericht.Deze vereninging heeft zich tot doel gesteld om de informatievoorziening en automatisering ten behoeve van de deelnemende ziekenhuizen te bevorderen en te behartigen van alle gemeenschappelijke belangen van haar leden op het gebied van de informatievoorziening en automatisering ten aanzien van tenminste SAP-, respectievelijk SAP gerelateerde producten (zie site). Tussen deze ziekenhuisen is een samenwerkingsverband opgezet die elkaar help/steunt met de aanschaf, inrichting en beheer van het SAP-systeem. Hieronder vallen o.a. het gezamelijk aanschaffen en/of in beheer nemen van hardware en/of functionaliteiten, van elkaars kennis en kunde gebruik maken waarbij ondersteuning bieden bij de implementatie van computerprogramma's.
Het bestuur van deze vereniging bestaat uit leden op niveau van Raad van Bestuur uit deze ziekenhuizen die éénmaal per twee maanden bij elkaar komen. Verder heeft deze vereniging een ICT-adviesraad bestaande uit de ICT-managers die indezelfde frequentie overleg hebben. Zowel het bestuur als de raad worden door een ambtelijk seretaris ondersteund.

Op dezelfde site staat een presentatie van een implementatieplan van het Albert Sweitzer kliniek.

Beursen en evenementen

2006-04-12T00:00:00+01:00

Hieronder staan de beursen en evenementen waar het onderwerp EPD centraal staat:

Datum	Onderwerp	Plaats
24 tot en met 28 februari	HIMSS 2008	Orlando, Florida USA
14 tot en met 16 maart	Zorg en ICT	Jaarbeurs, Utrecht
15 maart	Elektronische Dossiervorming in de zorg	't Elzenveldorg, Antwerpen
24 juni	Nationaal EPD Congres	Jaarbeurs, Utrecht
4 tot en met 6 november	World of Health IT	Kopenhagen

Mis je een evenement? Mail deze door naar Redactie

Literatuur

2006-04-07T15:34:00+01:00

Onderstaand overzicht van beschikbare literatuur op het Internet:

	Titel	Auteur(s)	Document
EPD
1.	Op Terminologie gebaseerde Diagnoseregistratie in het EPD Intensive Care PDMS als Case Study	Ronald Cornet, Ameen Abu-Hanna	Klik hier
2.	Het elektronische patientendossier als utopie	Fedde Bloemhof	Klik hier
3.	Overzicht van GEHR (Engels)	GEHR	Klik hier
4.	Introducing OpenEHR	The openEHR Foundation	Klik hier
5.	Architecture Overview	Editors: T Beale, S Heard, D Kalra, D Lloyd	Klik hier
6.	Huisarts, Specialist en het Elektronische Medisch Dossier	Symposiumverslag EMD 2002	Klik hier
7.	Privacy en het Elektronisch Patiënten Dossier	ing. S. Koppejan	Klik hier
8.	Protottype van een verpleegkundig dossier	W. Goossen	Klik hier
9.	Kritische succesfactoren bij de implementatie van een Electronisch patientendossier	Mark Boll	Klik hier
Kennissysteem
1.	Evaluatie kennissysteem	P.J.F. Lucas	Klik hier
2.	Guideline-based Decision Support in Medicine	Paul de Clercq	Klik hier
Algemeen
1.	Patientgerichte i-zorg voor chronisch zieken	i-zorg Consortium	Klik hier
2.	Overzorg in de verpleging	Ir. H.G.M. Hilderink, Dr. W.T.F. Goossen, P. Epping	Klik hier
3.	Van voorbeelden en voorschriften	ICZ	Klik hier
Leveranciers
1.	ORCA Brochure	Medisoft	Klik hier